Chryzokola jest najlepiej rozumiana jako wtórny uwodniony krzemian miedzi, który tworzy się w utlenionych złożach miedzi. Zazwyczaj jest amorficzna do mikrokrystalicznej, a nie dobrze skrystalizowanym minerałem, a wiele okazów to mieszanki chryzokoli z chalcedonem, kwarcem, malachitem, azurytem, kuprytem, tenoritem, shattuckitem, plancheitem lub tlenkami żelaza.

Ze względu na tę zmienność chryzokola powinna być rozumiana jako spektrum. Na jednym końcu są miękkie, porowate, kredowe lub woskowe skorupy krzemianu miedzi. Na drugim końcu znajduje się krzemień szlachetny: chalcedon o kolorze miedzi z żywym niebiesko-zielonym kolorem i znacznie większą trwałością. Pomiędzy tymi skrajnościami jest niezliczona ilość brekcji, wypełnień żył, kawałków z druzy i mieszanych kamieni miedzianych.

Właściwości chryzokoli różnią się bardziej niż wielu znanych kamieni szlachetnych, ponieważ sam materiał jest zmienny. Kredowa skorupa, stabilizowany kaboszon i kaboszon z krzemienia szlachetnego mogą należeć do tej samej rodziny wizualnej o miedziano-niebieskim kolorze, ale zachowują się bardzo różnie pod dotykiem, pod lupą i podczas polerowania.

Optyczne zachowanie chryzokoli zależy od tego, jak światło pada na materiał. Porowata chryzokola rozprasza światło przez zagłębienia, mikrowakuminy i uwodnione masy krzemianu miedzi, często tworząc matową, miękką lub woskową powierzchnię. Materiał bogaty w krzemionkę przepuszcza i odbija światło czyściej, dlatego gemowa krzemionka może wyglądać jak turkusowy basen pod szkłem.

Kolor chryzokoli jest głównie determinowany przez miedź w środowisku uwodnionego krzemianu. Paleta może obejmować od bladego zielono-niebieskiego i kredowego błękitu nieba po nasycony turkus, głęboki morski i malachitowo-zielony. Tlenki żelaza, skała macierzysta, kwarc, malachit, azuryt i inne minerały miedzi mogą dodawać beżowe, brązowe, czarne, zielone lub głębokoniebieskie akcenty.

Chryzokola zwykle tworzy się w otwartych przestrzeniach: pęknięciach, jamach, brekcjach, utlenionych czapach i sieciach żył w złożach miedzi. Rejestruje ruch płynów bardziej niż kształt kryształu, więc jej widoczny charakter często pochodzi z tekstury powierzchni, kontrastu skały macierzystej i nawarstwienia krzemionki.

Krzemionka jubilerska jest często nazywana chalcedonem chryzokolowym, ale dokładniejszy opis to chalcedon o kolorze miedzi związany z złożami miedzi zawierającymi chryzokolę. Może powstawać, gdy krzemionkowe płyny przenikają lub zastępują wcześniejsze strefy bogate w chryzokolę, utrwalając kolor miedzi w mikrokrystalicznej strukturze kwarcu.

To rozróżnienie jest ważne. Porowata chryzokola może być krucha, chłonna i trudna do wypolerowania. Krzemionka jubilerska jest twardsza, gęstsza, bardziej szklana i znacznie lepiej nadaje się na wyrafinowane kaboszony i biżuterię, gdy jest odpowiednio cięta i oprawiana.

Chryzokola jest najpewniej identyfikowana przez połączenie wyglądu, twardości, połysku, struktury i kontekstu minerałów miedzi. Pojedynczy szybki test rzadko mówi całą prawdę, ponieważ materiał może być porowaty, krzemionkowany, stabilizowany lub zmieszany z kilkoma minerałami towarzyszącymi.

Porowata chryzokola jest często stabilizowana lub podklejana do użytku jubilerskiego. Może to być odpowiednie, gdy pozwala na cięcie, polerowanie i noszenie delikatnego materiału, ale zmienia sposób opisu i pielęgnacji. Najważniejszą kwestią jest jasne określenie, co zostało zrobione.

Pielęgnacja chryzokoli zaczyna się od struktury. Porowaty materiał należy traktować jak delikatny okaz mineralny. Kwarc szlachetny można traktować bardziej jak chalcedon, choć nadal wymaga ochrony przed silnymi uderzeniami i agresywnymi chemikaliami.

Chryzokola może znacznie zmieniać się pod różnym światłem. Ciepłe światło może przesunąć kolor morski w stronę zieleni; chłodne światło może wyolbrzymić odcień cyjanu. Rzetelna fotografia powinna ukazywać zarówno kolor, jak i strukturę: fakturę powierzchni, przezroczystość, matrycę, kwarcowe nakładki, kontury brekcji oraz wszelkie wskazówki dotyczące stabilizacji.